En Hassas Dönemi Nasıl Yönetmeli? (6–12 Yaş Çocukları)

Boşanma, bir aile için kolay verilen bir karar değildir. Üstelik konu çocuklar olduğunda işin rengi daha da değişir. Her yaş grubunun bu sürece verdiği anlam, tepkisi ve ihtiyacı farklıdır. 0–6 yaş daha çok güven duygusuyla ilgiliyken; 12–18 yaş daha sorgulayıcı ve tepkisel olabilir. Fakat bütün bu yaş dönemleri arasında 6–12 yaş arası, bana göre en çok dikkat gerektiren, en çok dalgalanmanın yaşandığı dönemdir.

Bu dönem hem çocukluğun son adımlarını hem de ön ergenliğin kapısını içerir. Çocuk artık olup biteni daha net görmeye başlar ama henüz duygularını düzenleyecek kadar olgunlaşmamıştır. Bu da boşanma sürecinde onu kırılgan hale getirir. Bu yüzden bu yaş grubuyla ilgili özellikle iki beceriye dikkat ederiz. Çocukta bu iki olgunluk varsa süreç daha sakin ilerler; yoksa da bu becerilerin desteklenmesi gerekir.

1. Çocuğun Duyguları Anlayabilmesi ve Kendi Duygularını İfade Edebilmesi

Bir çocuğun hem karşısındakinin duygusunu okuyabilmesi hem de kendi duygusunu sözle ifade edebilmesi çok önemlidir.

Bunun çok basit örnekleri vardır:

• “Ağlıyorsun, galiba üzgünsün.”

• “Gülüyorsun, mutlu gibisin.”

  
  

Bu cümleler sadece karşındakini anlamak için değil, aynı zamanda kendi duygularını tanımak için de bir kapı açar. “Şu an korkuyorum”, “Kafam karıştı”, “Üzülüyorum” diyebilen bir çocuk, anne babasının duygularını da daha doğru okur. O zaman boşanma sürecinde kendi zihninde yanlış hikayeler yazmaz. Bu beceri yoksa çocuk evdeki duygusal dalgalanmaları anlamlandıramaz ve bu da ayrılık döneminde daha yoğun karışıklık yaşamalarına sebep olur.

2. Çocuğun Rollerinin Farkına Varabilmesi

Bu konu çoğu zaman göz ardı edilir ama boşanma sürecinin en önemli parçalarından biridir. Çünkü hepimizin birden fazla rolü var. Ben bunu anlatırken önce anne babaya sorarım:

“Siz kendi rollerinizin farkında mısınız?”

Her rolde farklı davranırız. Bir anne olarak başkasıyım, bir danışanla konuşurken başka, eş rolünde bambaşka.. Eğer öğretmensen ve evde de öğretmen gibi davranıyorsan, işte o zaman roller karışmaya başlamış demektir.

Aynı durum çocuk için de geçerlidir.Arkadaşlarının yanında bir arkadaş rolündedir, anne babasının yanında evlattır, aile büyüklerinin yanında torundur.

Çocuğa bu farkındalığı kazandırmak için şöyle sorular sorarım:

• “Sence arkadaşların seni nasıl görüyor?”

• “Anne babanın yanında nasıl hissediyorsun?”

• “Aile büyüklerinin yanında nasıl biri olduğunu düşünüyorsun?”

  
  

Bu sorular çocuğun hayatındaki rollerin farkına varmasını sağlar. Bu da boşanma sürecinde onun için bir pusula görevi görür.

Bu İki Becerinin Boşanma Sürecindeki Rolü

Eğer anne baba ayrılma kararı aldıysa ve bu kararı çocuğa en az zarar verecek şekilde iletmek istiyorsa, çocukta bu iki olgunluğun yerleşmiş olması çok büyük avantaj sağlar.

Çocuk:

• Evdeki duyguları daha doğru okur,

• Anne ve babasının çift olarak ayrılacağını ama anne–babalık rollerinin devam ettiğini kavrar,

• Bu durumu kendi suçu gibi görmez,

• Kendini büyük bir karmaşanın içinde hissetmez.

  
  

Eğer bu iki beceri henüz gelişmemişse, önce çocuğu bu alanlarda desteklemek gerekir. Çünkü bu beceriler çocuğun duygusal güvenliğini doğrudan etkiler.

6–12 yaş dönemi, boşanma sürecinde çocukların en çok desteğe ihtiyaç duyduğu dönemlerden biridir. Bu yüzden çocukların duyguları anlaması, ifade etmesi ve hayatındaki rollerin farkına varması çok değerlidir. Anne baba bu farkındalığa sahip olduğunda ve süreci bu temel üzerinden yürüttüğünde, ayrılık çocuk için daha anlaşılır, daha güvenli ve daha hafif bir sürece dönüşebilir.

Her ayrılığın bu kadar farkındalıkla yaşanması elbette mümkün olmuyor. Ama bunu bilen, bu özeni gösteren aileler için çocuk açısından çok daha sağlıklı bir yol açılmış olur.